W.H. Auden — Musée des Beaux Arts

Bregel
Bregel “İkarın yerə düşməsi” (Wikipedia)

(U.H. Oden — Təsviri incəsənət muzeyi)

Onlar heç vaxt yanılmazdı, köhnə Ustadlar,
təbiəti haqda əzab çəkməyin:
Keçərkən dəhşətli əzabdan kimsə –
Başqası sakitcə ya nahar edir, pəncərəni açır, bezgin addımlarla kənardan keçir.
Ömrün payızında səbirlə gözlərkən möhtərəm yaşlılar,
bir möcüzə kimi, yeni bir körpənin doğulmasını,
haradasa olur qayğısız uşaqlar,
meşə kənarında buz bağlamış gölün
üstündə sürüşən, heç də sevinməyən
daha bir uşağın doğulmasına.

Onlar heç vaxt unutmazdı, köhnə Ustadlar,
ən uca şəhadət zirvəsində də,
soyulanda kimlərinsə dərisi –
elə oradaca, o natəmiz küncdə
itlər davam edir ittək yaşamağa və cəlladın atı
qaşınan dalını sürtür bir ağaca.

Məsələn, Bregelin “İkar” rəsmində
çevirir üzünü necə də rahat
hər kəs fəlakətdən:
Kotan arxasında duran kəndli də
görməzdən gəlsə də, eşitməmiş deyil
imdad harayını suda batanın.
Amma onun üçün daha vacib olan – günəş şəfəq saçır!
Necə ki parlayır yaşıl suların
üstündə qərq olan ağ ayaqlar üçün.
Və zəngin, bəzəkli gəmi də əlbət
müdhiş mənzərənin olub şahidi –
Göydən düşən oğlan! Necə inanılmaz! –
Amma ki tələsir mənzil başına həmin gəmi də
açıb yelkənləri sakitcə üzür.

Tərcümə: Əli Novruzov

W.H. Auden — Musée des Beaux Arts 

Advertisements

Hollivud elegiyalarından bir parça. Bertold Brext

Hollivud kəndi burada yaşayan insanların
Cənnət anlayışına uyğun salınıb.
Onlar belə nəticəyə gəlib ki, Allah
Cənnət və Cəhənnəmi yaratmaq istərkən
iki məkan yaratmağı lazım bilməyib,
ancaq bir məkanla kifayətlənib – Cənnətlə. Və bu məkan
uğursuzlar, yoxsullar üçün
həm də Cəhənnəmdir.

Umberto Eko – “Əbədi faşizm” – TAM MƏTN – ENDİR

Umberto Ekonun “Əxlaq haqqında beş yazı” kitabına daxil olan “Əbədi faşizm” essesi ilk dəfə 1995-ci ilin 25 aprelində Nyu-Yorkun Kolumbiya universitetində bir simpoziumda hesabat xarakterli çıxış kimi yaranıb. Daha sonra esse New York Review of Books və İtaliyanın La Rivista dei Libri məcmuələrində dərc edilib.

Faşizm 1945-ci ildə öldürücü məğlubiyyətə uğrasa da, Eko dediyi kimi hər an təğyiri-libas olub qayıda bilər. Bu gün Avropa və Amerikanın ən inkişaf etmiş cəmiyyətlərindən Asiya və Afrikanın ən yoxsul cəmiyyətlərinə kimi, istər xristian, istər müsəlman, istərsə də digər – hətta yəhudi (sic!) dini dəyərlərin mühitində, ateist çevrələrdə, mədəni və ya mədəniyyətdən yoxsul insanlar arasında zaman-zaman baş qaldıra bilir. Azərbaycan da insanlığı qaranlıq gələcəyə sürükləmək istəyən bu fenomendən immun deyil.

Ekonun sözügedən essesini həm daimi aktuallığı və polemikasının gücünə, həm də ədəbi-bədii gözəlliklərinə görə tərcümə etmək qərarına gəlmişəm. Esse bu ilin may ayında iki hissədə Kulis.az İnternet jurnalında çap olunub. Essenin tam mətnini zəruri qeydlər ilə birlikdə aşağıdakı linkdən endirə bilərsiniz.

Oxuyun və oxutdurun!

Umberto Eko – “Əbədi faşizm” (PDF)